
ในหนังสือชื่อ สู่ความตายอย่างสงบ ของท่านชักดุด ตุลกู รินโปเช ซึ่งอธิบายถึงเรื่องแง่มุมต่างๆ ของความตายตลอดจนถึงการเตรียมจิตให้พร้อมต่อภาวะการเปลี่ยนแปลงจากภพหนึ่งไปยังอีกภพหนึ่ง ได้กล่าวถึงกระบวนการตายได้อย่างน่าสนใจดังนี้
กระบวนการสิ้นสุดแห่งชีวิตเริ่มต้นเมื่อลมปราณหลักทั้งห้า (ประกอบด้วยอุทานวายุ อยู่ที่บริเวณลำคอ ทำหน้าที่เกี่ยวกับการพูด ปราณวายุ ตั้งอยู่ที่บริเวณทรวงอก สมานวายุ ตั้งอยู่ที่กึ่งกลางของร่างกาย ทำหน้าที่เกี่ยวกับการย่อยอาหาร อปานวายุ ตั้งอยู่บริเวณท้องส่วนล่างและทำหน้าที่เกี่ยวกับการกำจัดของเสียและวยานวายุมีหน้าที่เกี่ยวกับการกระจายพลังงานไปทั่วร่างกาย) ซึ่งทำหน้าที่ค้ำจุนการทำงานในระบบต่างๆ ของร่างกายและลมปราณรองทั้งห้า ซึ่งทำหน้าที่ค้ำจุนการทำงานของประสาททั้งห้าหมดกำลังลง อันจะส่งผลให้การทำงานทุกส่วนหยุดไปด้วย ศูนย์รวมพลังของร่างกายที่เรียกว่า จักระ ซึ่งทำงานผสานกับลมปราณหลักและลมปราณรองอย่างซับซ้อนก็จะเริ่มหยุดทำงานไปด้วย













